Ajax : تحولی بزرگ در عرصه وب ( بخش ششم )

[Mr . Saeed]

Ajax : تحولی بزرگ در عرصه وب ( بخش ششم )

آنچه تاكنون گفته شده است :

بخش اول

تاثير متقابل وب و نرم افزار بر يكديگر
بخش دوم Ajax و فناوری های مرتبط با آن بخش سوم بررسی نمونه برنامه های مبتنی بر Ajax بخش چهارم برنامه نويسی غيرهمزمان در برنامه های وب بخش پنجم بررسی معماری ASP. NET Ajax

در بخش پنجم ضمن اشاره به ضرورت استفاده از يك فريمورك در برنامه های وب مبتنی بر Ajax ، با عناصر موجود در سمت سرويس دهنده و سرويس گيرنده فريمورك ASP.NET AJAX آشنا شديم . در این بخش با نحوه تعامل اين عناصر در جهت تامين خواسته پياده كنندگان برنامه های وب آشنا خواهيم شد . بدين منظور به بررسی دو سناريوی مختلف خواهيم پرداخت : مدل پياده سازی با محوريت سرويس گيرنده و مدل پياده سازی با محوريت سرويس دهنده .
طراحی انعطاف پذیر معماری ASP. NET Ajax ، دو رویکرد و یا مدل پیاده سازی مختلف را ارائه می نماید . به اولین سناریو که در سمت سرویس گیرنده پیاده سازی می گردد ، "مدل پیاده سازی با محوریت سرویس گیرنده" و به دومين رويكرد که مبتنی بر سرويس دهنده است ، "مدل پياده سازی با محوريت سرويس دهنده " گفته می شود .
قبل از هر چيز لازم است با نحوه عملکرد هر یک از مدل های فوق بیشتر آشنا شویم تا بتوانیم از هر یک در زمان مناسب استفاده کنیم .
مدل پياده سازی با محوريت سرويس گيرنده
در این مدل ، لايه Presentation متاثر از اسكريپت های سمت سرويس گيرنده با بکارگیری DHTML و جاوا اسکریپت است. این بدان معنی است که یک برنامه با هوشمندی و تعامل بیشتر ، از طریق سرویس دهنده برای سرویس گیرنده ارسال می گردد ( در زمان استقرار صفحه در حافظه برای مرتبه اول ) . پس از آن ، تعامل بین برنامه مرورگر و سرویس دهنده محدود به بازیابی داده مورد نیاز جهت بهنگام سازی صفحه است . در این مدل کاربران با برنامه تعامل زیادی خواهند داشت ( برنامه ای که در سمت سرویس گیرنده و در مرورگر کاربر اجراء شده است ) .
شکل 1 ، مدل پیاده سازی با محوریت سرویس گیرنده را نشان می دهد .

شکل 1 : مدل پیاده سازی با محوریت سرویس گیرنده

مدل فوق برای برنامه هائی که اشتیاق زیادی به استفاده همه جانبه از ویژگی های DHTML دارند مناسب تر می باشد ( نظیر برنامه های mashup ). برنامه های mashup ، برنامه های وبی می باشند که محتویات خود را از بیش از یک منبع خارجی دریافت و آنها را با یک مکانیزم مطلوب در اختیار کاربران قرار می دهند . سایت Pageflakes.com یک نمونه در این رابطه است . این نوع سایت ها در تعامل مستمر با کاربر می باشند . با توجه به این که لازم است از یک طرف صفحه سبک و با کارائی مطلوب باشد و از طرف دیگر از منابع سمت سیستم بطور هوشمندانه استفاده گردد ، پیاده سازی این نوع برنامه ها با محوریت سرویس گیرنده ، یک گزینه مطلوب می باشد.
مدل پياده سازی با محوريت سرويس دهنده
در این مدل ، منطق برنامه و اكثر عناصر بخش رابط كاربر بر روی سرويس دهنده باقی می مانند . در ادامه ، تغییرات مورد نیاز رابط کاربر برای برنامه مرورگر ارسال می گردد ، در مقابل این که تغییرات از طریق اجرای اسکریپت های سمت سرویس گیرنده ایجاد شوند . رویکرد فوق ما را به یاد مدل سنتی صفحات ASP.NET می اندازد . مدلی که بر اساس آن ، سرویس دهنده بخش رابط کاربر را در هر مرتبه postback ایجاد و آن را برای مرورگر و به منظور تفسیر و نمایش یک صفحه جدید ارسال می نماید .
تفاوت مدل فوق با مدل سنتی صفحات ASP. NET در این است که صرفا" قسمت هائی از بخش رابط کاربر که می بایست تفسیر گردند برای برنامه مرورگر ارسال می شوند ( در مقابل تمام صفحه ) . مهمترین دستاورد رویکرد فوق ، بهبود محسوس میزان تعامل و تاخیر در برنامه های وب است .
شکل 2 ، ماهیت مدل پیاده سازی با محوریت سرویس دهنده را نشان می دهد .

شكل 2 : مدل پیاده سازی با محوریت سرویس دهنده

رویکرد فوق برای بسیاری از پیاده کنندگان ASP. NET جالب است . چراکه در این مدل به پیاده کنندگان امکان نگهداری هسته رابط کاربر به همراه منطق برنامه بر روی سرویس دهنده داده می شود .عدم تاثیر پذیری این نوع برنامه ها از عملیاتی نظیر غیرفعال کردن جاوا اسکریپت در مرورگر ، باعث شده است که ادامه حیات و سرویس دهی آنها مستقل از پارامترهای تاثیرگذار در سمت سرویس گیرنده باشد .
در زمان کار با کنترل هائی نظیر GridView و Repeater در ASP. NET ، مدل فوق ساده ترین و مطمئن ترین روش را ارائه می نماید .
اهداف ASP. NET Ajax
پس از آشنائی اولیه با معماری و برخی از ويژگی های ASP. NET Ajax ، بد نیست به اهداف و دستاوردهای این فريمورك برای پیاده کنندگان برنامه های وب نیز اشاره ای داشته باشیم .

• استفاده ساده ، فريموركی با كارآئی بالا : پیاده کنندگان برنامه های وب تمایل دارند که به سادگی و با صرف وقت اندک بتوانند از پتانسیل های Ajax در برنامه های خود استفاده نمایند . فریمورک ASP. NET Ajax با ارائه یک کتابخانه قدرتمند در سمت سرویس گیرنده و یک مجموعه از کنترل های سرویس دهنده این امکان را در اختیار پیاده کنندگان برنامه های وب قرار می دهد که بتوانند به سادگی از امکانات فوق در جهت تامین خواسته های خود ( برنامه های گذشته و برنامه های جدید ) استفاده نمایند .
• یکپارچگی مدل برنامه نویسی سرویس دهنده : کنترل های سرویس دهنده ارائه شده به همراه فریمورک ASP. NET Ajax برای پیاده کنندگان برنامه های وب یک الگوی کاملا" شناخته شده می باشد . چراکه پیش از این پیاده کنندگان از کتترل های سرویس دهند متعددی در برنامه های وب ASP. NET استفاده کرده اند .
• عناصر و ابزارهائی با کلاس جهانی : عناصر و ابزارهائی که بر روی فریمورک ایجاد شده اند ، نه تنها قابلیت و توانمندهای فریمورک را توسعه داده اند ، بلکه مجموعه ای از ابزارهای قدرتمند ( نظیر اشکال زدائی ، tracing و profiling ) را در اختیار جامعه بزرگ پیاده کنندگان قرار می دهد .
• حمایت از پلت فرم های متعدد : حمايت در IE ، فايرفاكس ، Safari و ساير مرورگرها اين اطمينان را ايجاد می نمايد كه در زمان كار با مرورگرهای مختلف درگير مشكلات مربوطه نخواهيم شد .

سادگی ، قابليت توسعه ، ابزارهای قدرتمند و وجود هزاران پياده كننده از مشخصه های مثبت فریمورک ASP. NET Ajax محسوب می گردد.
خلاصه
تاکنون و در طی شش مقاله با مواردی نظیر شی XMLHttpRequest ، برخی الگوهای Ajax استفاده شده در زمان پیاده سازی برنامه های وب قدرتمند با توانائی ایجاد تعامل بیشتر ، معماری ASP.NET AJAX و سناریوهای مختلف پیاده سازی آشنا شدیم .
در بخش بعد با استناد به موارد فوق با نحوه استفاده از این فریمورک آشنا خواهیم شد و صفحاتی را ایجاد خواهیم کرد که در آنها از Ajax استفاده شده باشد.
منبع : [لینک تنها برای اعضا قابل نمایش می باشد.. ]